Praça do Comércio

(English version below)

Przyjemny kawałek miejskiego zgiełku

Praça do Comércio – Plac Handlowy w Lizbonie tętni życiem. Od rana do wieczora panuje tu ciągły ruch tramwajów, autobusów, taksówek, tuk-tuków, rowerów czy hulajnóg (ostatnio tak popularnych wśród turystów i nie tylko). Z godziny na godzinę przybywa odwiedzających. Jedni spiesząc się przecinają tylko Plac wzdłuż i pędzą dalej. Inni zatrzymują się, kartkują przewodnik w poszukiwaniu wiedzy, robią zdjęcia. Kolejni przysiadają i wystawiają twarz do słońca. Klown obdarowuje przechodniów uśmiechem i uściskiem, potem balonami, w nadziei, że ktoś wrzuci monetę do sakiewki. Zapach pieczonych kasztanów unosi się w powietrzu. Słychać śmiech dzieci grających w piłkę, nauczycieli drobiazgowo wyjaśniających historyczne fakty swoim podopiecznym. Gołębie trzepoczą skrzydłami szukając okruszków pozostawionych ze szkolnych prowiantów. Turyści odpoczywają na schodach u stóp pomnika króla Józefa I, a starszy mężczyzna wymachuje przeogromną flagą portugalską. 

Plan_handlowy_Lizbona_1
Plan_handlowy_Lizbona_2
Plan_handlowy_Lizbona_3
Plan_handlowy_Lizbona_4
Plan_handlowy_Lizbona_5
Plan_handlowy_Lizbona_6

Historyczne miejsce

Gdyby Portugalczycy mieli swojego Owsiaka i Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy, światełko do nieba odbywałoby się z pewnością na terenie Praça do Comércio w Lizbonie. Zajmujący powierzchnię 36 tys. m2 jest największym placem w stolicy Portugalii oraz jednym z największych w Europie. Praça do Comércio znajduje się w ścisłym centrum Lizbony, na brzegu rzeki Tag. Zbudowany został na miejscu poprzedniego obszaru zwanego Terreiro do Paço (Plac Pałacowy), będącego siedzibą pałacu królewskiego Palacio Ribeira, który zniszczyło wielkie trzęsienie ziemi. Praça do Comércio był świadkiem najważniejszych wydarzeń dla miasta i kraju. To tutaj w 1908 roku obalono monarchię, a anarchiści zamordowali króla Karola I i jego najstarszego syna. Ale od początku…

Około 1500 roku, z inicjatywy króla Manuela I Szczęśliwego, zbudowano na miejscu obecnego Placu królewską rezydencję Pałac Ribeira. Stąd też geneza nazwy. Miejsce przyjęto powszechnie nazywać Terreiro do Paço (Plac Pałacowy), co w sumie pozostało do dziś. Podczas epoki wielkich odkryć geograficznych w XVI wieku, Plac stanowił centrum życia lizbończyków. Został zaprojektowany tak, aby witać ludzi przybywających z dalekich stron do stolicy Portugalii. Część, łącząca Plac z rzeką Tag, Cais das Colunas (Nadbrzeże Kolumnowe, od dwóch kolumn stojących u wejścia) była tzw. drzwiami miasta. Przypływały tu statki z chińską porcelaną, przyprawami z Indii czy cukrem z Brazylii. Kupcy rozładowywali swoje cenne towary bezpośrednio na Placu. Niestety w 1755 roku Lizbonę nawiedziło wielkie trzęsienie ziemi. Katastrofa zniszczyła nie tylko ówczesny Pałac Ribeira i obszar Terreiro do Paço, ale większą część miasta. Król Portugalii już nigdy nie powrócił na te tereny (przeniósł się na wzgórze Ajuda), i tym samym nigdy nie odbudowywano już tu rezydencji królewskiej. Rekonstrukcją zniszczonej po trzęsieniu ziemi Lizbony zajmował się Markiz de Pombal i to właśnie jemu zawdzięczamy dzisiejszy wygląd Praça do Comércio. 

Plac handlowy w Lizbonie z lotu ptaka – punkt widokowy, o którym nie wszyscy wiedzą

Niewysokie budynki z żółtą fasadą i arkadami otaczają Plac z trzech stron. Są siedzibą dla rządowych resortów i innych biur administracji publicznej, pensjonatu, centrów turystycznych czy najstarszej kawiarni w Lizbonie Martinho da Arcada. Pośrodku rzędu budynków zwróconych w stronę rzeki Tag, Markiz de Pombal zlecił budowę łuku triumfalnego. Łączy on Praça do Comércio z Rua de Augusta, głównym deptakiem i zarazem ulica handlową Lizbony. Łuk został zaprojektowany początkowo jako dzwonnica (stąd obecność dzwonu na samej górze łuku) i upamiętnia rekonstrukcję miasta po katastrofie. Jego ostateczna budowa zakończyła się w 1875 r. Ma sześć kolumn i jest ozdobiony rzeźbami historycznych postaci jak Vasco da Gama czy Markiz de Pombal. Dwie, leżące z boków, figury symbolizują Douro i Tag – główne rzeki Portugalii. Na samym szczycie natomiast znajduje się alegoryczna rzeźba przedstawiająca Chwałę, Męstwo i Umysł. Łuk triumfalny jest świetnym punktem widokowym. Można tam wjechać (plus wejść, bo najpierw winda, potem schody) za 3 euro, co bardzo polecam. Zachwycą Was widziane z góry symetryczne ulice Lizbony, ruch na Placu, widok na rzekę Tag.

Plan_handlowy_Lizbona_7
Plan_handlowy_Lizbona_8
Plan_handlowy_Lizbona_9
Plan_handlowy_Lizbona_10
Plan_handlowy_Lizbona_22
Plan_handlowy_Lizbona_11

Chodźmy nad rzekę

W Cais das Colunas, części łączącej Plac z rzeką, stoją dwie kolumny (często okupowane przez mewy czy inne ptaki). Na schodach przy wodzie, gdzie w przeszłości było wejście dla statków przypływających do Lizbony, gromadzi się najwięcej odwiedzających osób. Tak tu przyjemnie, szczególnie w słoneczne dni, których nie brak w Lizbonie. Natłok myśli na pewno zagłuszy szum fal, krzyk mew czy koncert ulicznych artystów. Osobiście uwielbiam przychodzić tutaj w okolicach zachodu słońca. Widok złotej kuli chowającej się za horyzontem, most i statua Chrystusa oświetlone ostatnimi promykami słońca może wydawać się sztampowy, ale jest fascynujący. 

Plan_handlowy_Lizbona_20
Plan_handlowy_Lizbona_24
Plan_handlowy_Lizbona_16
Plan_handlowy_Lizbona_18
Plan_handlowy_Lizbona_13
Plan_handlowy_Lizbona_12
Plan_handlowy_Lizbona_23
Plan_handlowy_Lizbona_14
Plan_handlowy_Lizbona_15

Na Placu organizowane są różne wydarzenia kulturalne, jak koncerty czy wystawy fotograficzne. W okresie bożonarodzeniowym stoi tutaj przeogromna choinka, a w noc sylwestrową odbywa się wielka impreza muzyczna, której towarzyszy pokaz sztucznych ogni. Na co dzień Plac jest miejscem spotkań, punktem startowym dla wielu wycieczek po Lizbonie. 

Jak dojechać: linią niebieską metra (stacja Terreiro Do Paço), tramwajem 15E

Plan_handlowy_Lizbona_17
Plan_handlowy_Lizbona_21
Plan_handlowy_Lizbona_19

Zwiedzanie Lizbony z polskim przewodnikiem

Planujesz wyjazd do Portugalii i potrzebujesz lokalnego przewodnika po Lizbonie? Kogoś, kto oprowadzi Ciebie nieśpiesznie i w małej grupie po uliczkach miasta, pokaże urokliwe zakątki, wtajemniczy w historię i kulturę? Daj się zaczarować opowieściami przez Sekrety Lizbony

Dowiedz się więcej i umów się na spacer z polskim przewodnikiem po Lizbonie na: www.sekrety-lizbony.pl



English version

Praça do Comércio

A pleasant piece of city bustle

Praça do Comércio (Commerce Square) in Lisbon bustles with life. Trams, buses, taxis, tuk-tuks, bikes or scooters (so recently popular with tourists and not only) move around from the early morning till the night. The number of visitors increases with day time. Some people just cross the square in the hurry and rush away. Others stop, browse their guidebooks in search of some essential knowledge, take photos. Some seat in the sun and enjoy the moment. A clown offers free smile and hugs to passersby, then a balloon in hope of some coin. One can smell warm chestnut in the air. Kids play the ball and laugh loudly. Teachers explain in details the Portuguese history to their pupils. Pigeons fly around looking for some food crumbs. Tourists take a rest at the stairs below the statue of King Joseph I, while an old man waves a huge Portuguese flag nearby. 

Historical place

If the Portuguese had their own Owsiak and the Great Orchestra of Christmas Charity (the biggest charity event organized in Poland by Jerzy Owsiak since 1991), its final event would take place on Praça do Comércio (Commerce Square) in Lisbon. Occupying the space of 36 thousand m2 Praça do Comércio is the largest plaza in Lisbon and one of the biggest in Europe. It is situated in the heart of Lisbon city, by the Tagus river. It was built on the site of previous square Terreiro do Paço, where the Royal Palace called Palacio Ribeira used to exist, before it was destroyed by the earthquake in 1755. Praça do Comércio has witnessed the most important historical events for both the city of Lisbon and country of Portugal. It is where the monarchy was abolished and King Dom Carlos I together with his oldest son were assassinated. But let’s start from the beginning….

Around 1500 following the King Manuel I initiative the royal residency Ribeira Palace was built on the site of current Praça do Comércio. This fact gave the origin of its common name Terreiro do Paço (Palace Square). During the Age of Discoveries in XVI century, the plaza was the center of Lisbon citizens’ life and was considered the city „door”. It was originally designed to welcome people arriving at the capital of Portugal by boat. Ships with Chinese porcelain, Indian spices, and Brazilian sugar would dock here. The merchants would unload their valuable goods directly on the square. Unfortunately, in 1755, a great earthquake struck Lisbon. The disaster destroyed not only the royal palace and Terreiro do Paço but the greater part of the city. The King of Portugal never returned to this area (he moved to the Ajuda hill), and thus the royal residence was never rebuilt. After the earthquake, the massive reconstruction of the city was coordinated by Marquis de Pombal. Therefore, we owe him the current appearance of Praça do Comércio.

View from the top – miradouro that only some tourists know about

From three sides, the square is surrounded by buildings with a yellow facade and arcades. They hold some government departments and other public administration offices, guest house, tourist centers and the oldest café in Lisbon, Martinho da Arcada. On the part facing the Tagus river, Marquis de Pombal ordered to construct the triumphal arch. It combines the square with boulevard and shopping street Rua Augusta. The arch was designed initially to be a belfry (still there is a bell at the top) and it commemorates the reconstruction of the capital after the 1755 earthquake. It was completed in 1875. The top of its six columns is decorated with numerous sculptures of important historical figures like Vasco da Gama or Marquis de Pombal. On the sides, there are statuses symbolizing the main Portuguese rivers Tagus and Douro. The top allegorical sculptures represent Glory rewarding Valor and Genius. The triumphal arch offers great views over the square, the Tagus river and the city (cost of the entrance is 3 EUR). When you get to the top, you will be astonished by symmetrical streets of Lisbon. At the center of Praça do Comércio, there is a monument designed by Machado de Castro to king Joseph I, who ruled the country between 1750-1777.

Let’s go to river side

The part linking the square with the river is called Cais das Colunas (Columns Wharf). Here on the river bank, people gather to relax. Speeding thoughts will be immediately calmed down by the sound of the waves and street artist playing music. Personally, I like coming here by end of the day. The image of a golden sun shining over the statue of the Christ and 25th April Bridge might seem to be hackneyed, however fantastic. 

Currently, the Square holds cultural events ranging from concerts to photography exhibitions. During Christmas time a huge Christmas tree stands there and on New Year Eve’s there is a great concert with an outstanding fireworks show. On daily basis, it is a popular meeting point and starting one for tourist excursion in Lisbon. 

How to get there: by blue metro line (Terreiro do Paço station), by 15E tram.

2 comments

  1. Pingback: Po drugiej stronie rzeki Tag…/On the other side of the Tagus river | portonika

  2. Pingback: Galeria sztuki pod gołym niebem / An outdoor art gallery | portonika

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to: