Kogut z Barcelos

Każdy kraj posiada swoje własne symbole, które kształtowały się latami wraz z jego historią, tworzyły się wspólnie z jego tożsamością narodową. Ewolucja kultury, wierzenia i tradycje, wykreowały w każdym społeczeństwie jego charakterystyczne znaki firmowe. Z czym kojarzy się światu Portugalia? Jaki jest jej znak rozpoznawczy? Co urosło do rangi symbolu tego małego kraju położonego na krańcach Europy? 

Symbole Portugalii

Bez wątpienia od razu przychodzą na myśl ceramiczne kafelki azulejos dekorujące portugalskie kamienice oraz wnętrza pałaców i kościołów. Na bank kanarkowo-żółty wagonik tramwajowy, który pędzi w górę i w dół po lizbońskich wzgórzach. To chyba najbardziej fotografowany obiekt w portugalskiej stolicy. Jak dwa i dwa to cztery, zakładam, że historykom Portugalia kojarzy się z karawelą i odkryciami geograficznymi, a każdemu głodnemu z sardynkami i winem. Amatorom brzmień zaiste z fado i gitarą portugalską, a wszystkim fanom sportu pewnie z piłką nożną. Wiernym, naturalnie ze św. Antonim i owianą tajemniczą aurą Fatimą.  A z… kogutem? Kurak i Portugalia? Tak, właśnie tak. Jakim cudem?

Portugalski_kogut_2
Portugalski_kogut_1
Portugalski_kogut_3

Jak kolorowy kogut stał się symbolem Portugalii

Kolorowy kogut, który urósł do rangi folklorystycznego symbolu Portugalii, ma swój rodowód w średniowieczu. Jego legenda narodziła się w miejscowości Barcelos, na północy kraju, leżącej na szlaku wiodącym do Santiago de Compostela w hiszpańskiej Galicji. Stąd nazywany jest kogutem z Barcelos (galo de Barcelos).

Kogut w swoim rodzimym mieście Barcelos w Portugalii

Pewnego dnia pielgrzym podróżujący do do sanktuarium św. Jakuba Apostoła, został niesłusznie oskarżony o popełnienie przestępstwa (najprawdopodobniej kradzieży) w miasteczku Barcelos. Za to przewinienie skazano go na śmierć przez powieszenie. Przed wykonaniem wyroku nieszczęśnik poprosił o spełnienie jego ostatniego życzenia, jakim była rozmowa w cztery oczy z sędzią.

Skazaniec zaprowadzony przez oblicze urzędnika, który był akurat w trakcie spożywania posiłku, zapewniał o swojej niewinności. Błagał o łaskę oraz darowanie mu życia. Na dowód jego uczciwości i prawdomówności upieczony kogut, podany wówczas sędziemu na kolację, miał ożyć i zapiać następnego dnia o świcie. Dzięki wstawiennictwu św. Jakuba, tak jak nieszczęśnik powiedział, tak się stało. O poranku kogut powstał jak Feniks z popiołów i zapiał donośnie kukuryku. Pielgrzym został uniewinniony, a kogut stał się symbolem nie tylko Barcelos, ale i całej Portugalii. Kolorowego kogucika zobaczyć można na pocztówkach, koszulkach, kubkach, korkach do wina i wielu innych pamiątkach z Portugalii.

Kogut na mojej lodówce
Ceramiczny kogut na korkowej zatyczce do wina

Symbolika koguta

Kogut ma bardzo wiele znaczeń. Przede wszystkim ze względu na swój ognistoczerwony grzebień i pianie o świcie, symbolizuje słońce i ogień. W starożytnej Grecji ofiarowywany był bogom zamiast istnień ludzkich, jako odnośnik życia i odrodzenia. Z racji bujnego życia płciowego, uważany jest również za oznakę płodności i męskości. W starożytnym Rzymie jąder koguta używano jako afrodyzjaku! Jego pianie miało odstraszać złe moce, czarownice i demony. Krwią kuraka smarowano kamień węgielny domu. Mimo, że kogut związany był z ogniem, jego pianie miało odstraszać pożary. Tam, gdzie słychać było donośne kukuryku, miało być bezpiecznie. 

Street art w Porto

Według wierzeń ludowych, kogut jako pierwszy ptak zapowiedział narodziny Jezusa. Ma też obwieścić jako pierwszy nadejście Sądu Ostatecznego. Koguty umieszczane na wieżach świątyń mają symbolizować wezwanie wiernych do porannej modlitwy. Ponadto, żelazne kurki obracając się na dachach domów, wskazują kierunek wiatru i przepowiadają pogodę. Stąd kojarzenie koguta z czujnością i inteligencją. Wojowniczość przypisywano mu od zarania wieków. Już starożytne cywilizacje organizowały walki kogutów, które stały się dla ludzi popularnym widowiskiem i formą hazardu. Wizerunki koguta na grobowcach oznaczają zmartwychwstanie, a jako znak masoński reprezentuje czujność i światło wtajemniczenia.

Kogut na placu Martim Moniz w Lizbonie
Kogut na placu Martim Moniz w Lizbonie

Zwiedzanie Lizbony z polskim przewodnikiem

Chcesz pojechać do Portugalii i potrzebujesz lokalnego przewodnika po Lizbonie? Kogoś, kto oprowadzi Ciebie nieśpiesznie i w małej grupie po uliczkach miasta, pokaże urokliwe zakątki, wtajemniczy w historię i kulturę? Daj się zaczarować opowieściami przez Sekrety Lizbony

Dowiedz się więcej i umów się na spacer z polskim przewodnikiem po Lizbonie na: www.sekrety-lizbony.pl

Kiedyś przecież musi się skończyć ten powszechny armagedon wywołany przez koronawirusa… Na ten czas zostań w domu i podróżuj palcem po mapie i z nosem w książkach oraz na blogach!



Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to: